English
Δευτέρα, 23 Οκτωβρίου 2017

Υφαντική

Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(2 ψήφοι)
Υφαντική Υφαντική

Τα είδη των υφαντών της Σκιάθου σύμφωνα με τον Παπά-Γιώργη Ρήγα στο έργο του «Σκιάθου Λαϊκός Πολιτισμός» είναι τα ακόλουθα :

«Γεράνια, λέγονται τα υφασμένα με άσπρο και γεράνιο νήμα. Μ ε γεράνια υφάσματα κατασκευάζουν πετσέτες, τραπεζομάντιλα, και σεντόνια
Δίμιτα, υφαίνονται με ρίγες άσπρες και κόκκινες ή άσπρες και γεράνιες, με τα δίμιτα κατασκευάζονται μαξιλάρια και μαξιλάρες του καναπέ
Τιριπλικένια, αποτελούν το σπουδαιότερο μέρος της προίκας του κάθε κοριτσιού, κατασκευάζουν σεντόνια, τραπεζομάντιλα, πετσέτες, γύρους του κρεβατιού,
Μαλλίτικα, υφάσματα χρησιμεύουν για φανέλες , μαλλίνες και χρέμια.
Σωπάνια, χρησιμοποιούνται για σεντόνια, τραπεζομάντιλα, πετσέτες καθημερινής χρήσης
Ζερβοδίμιτα, χρησιμοποιείται για μάλλινες φανέλες, παντελόνια
Μεταξωτά, διακρίνονται σε ολομέταξα και φαδομέταξα. Τα ολομέταξα χρησιμοποιούνται για υποκάμισα γυναικεία, φορέματα, σεντόνια, πετσέτες, τραπεζομάντιλα, γύρους του κρεβατιού, μαξιλάρια. Τα φαδομέταξα, τα ύφαιναν παλιότερα χρησιμοποιούνται για  σεντόνια, πετσέτες, τραπεζομάντιλα
Κουβέρτες, είναι δύο ειδών κιλιμίτικες και καραμελωτές, οι πρώτες είναι μάλλινες και το χρώμα τους είναι κόκκινο και μαύρο ή άσπρο, οι καραμελωτές υφαίνονταν σε άσπρο βαμβάκι, το όνομά τους το πήραν από τα τετραγωνίδια της ύφανσής του που έμοιαζαν με καραμέλες
Κιλίμια, απαραίτητα για κάθε σκιαθίτικο σπίτι. Κάθε κορίτσι έπρεπε να προικισθεί  με δύο έως τέσσερα κιλίμια. Με αυτά έστρωναν το σπίτι στις εορτές .
Τα κιλίμια είναι τριών ειδών
α) κιλίμια με αμπάρες, σε αυτά σχηματίζουν κατά την ύφανση ταινίες πλάτους 12-15 εκ. που λέγονται αμπάρες, τα χρώματα που έχουν οι αμπάρες εναλλάσσονται με συμμετρία και με την ίδια σειρά σε όλο το κιλίμι.  Τα κιλίμια με αμπάρες είναι τα παλαιότερα σχέδια
β) κιλίμια με καρδιά, ολόκληρο το κιλίμι υφαίνεται με ένα χρώμα, κυρίως κόκκινο, στις δύο άκρες του τις αμπάρες , υφαίνονται με διαφορετικά χρώματα , το μονόχρωμο μέρος είναι η καρδιά του κιλιμιού, στο οποίο υφαίνονται γεωμετρικά σχήματα τα καγκιόλια ή ψαρίτσες.
γ) κιλίμια με ψάρες, υφαίνεται ολόκληρο με μονόχρωμο μάλλινο νήμα, συνήθως κόκκινο και μόνο στις άκρες του υφαίνονται οι αμπάρες, στο κεντρικό μονόχρωμο μέρος υφαίνονται μία ή δύο ή τρεις μεγάλες ψάρες (ρομβοειδές) που περιπλέκονται με ένα καγκιόλι
-Κουρελούδες, υφαίνονται από παλιά κουρέλια, ενδύματα ή άλλα πανιά άχρηστα του σπιτιού, η χρήση τους είναι καθημερινή, αποφεύγοντας έτσι τη συχνή χρήση των κιλιμιών.»


Ο Παπά-Γιώργης Ρήγας στο ίδιο έργο του μας δίνει μία ιδιαίτερα λεπτομερή περιγραφή του αργαλειού με τον οποίο δημιουργούσαν οι Σκιαθίτικες όλα τα παραπάνω. Σήμερα δυστυχώς σώζονται πολλοί λίγοι…  

«Ο αργαλειός αποτελείται από τέσσερες όρθιους τετραγωνικούς στύλους, που ενώνονται στο επάνω μέρος τους με οριζόντια ξύλα. Άλλα τέσσερα οριζόντια ξύλα ενώνουν τους στύλους σε απόσταση 50 ή 60 εκ. υψηλότερα από το έδαφος. Έτσι όλος ο αργαλειός παίρνει σχήμα ορθογωνίου παραλληλεπίπεδου  2,5 μ. μήκους και 1,5μ. ύψους περίπου. Το μέρος του αργαλειού που κάθεται η υφάντρα λέγεται μπροστινό και το απέναντι πισινό. Τα εξαρτήματα του αργαλειού είναι:
•    Το μπροστινό και το πισινό, και τα δύο είναι ξύλινα κυλινδρικά με μήκος ανάλογο προς το πλάτος του αργαλειού.
•    Το ξυλόχτενο, αποτελείται από δυο όρθια πεπλατυσμένα ξύλα που λέγονται βέταλα
•    Το χτένι, είναι πολλών ειδών, εξαρτάται από την αραιότητα ή την πυκνότητα των χαλιών
•    Οι προγκίδες, χρησιμεύουν για να τεντώνουν το πλάτος  του πανιού που υφαίνεται
•    Η σάϊτα, είναι ξύλινη και φέρει το νήμα
•    Οι πατήθρες, είναι ξύλινες και τοποθετημένες στο μέρος που πατεί τα πόδια της  η υφάντρα
•    Τα καρούλια, είναι ξύλινες τροχαλίες τοποθετημένες στο επάνω  μέρος του αργαλειού
•    Τα καλαμίδια , είναι δυο κομμάτια από κορμούς καλαμιών
•    Τα μυτάρια, χρησιμοποιούνται δύο ή τέσσερα  πλέκονται με ειδικό νήμα στριμμένο»

Θ. Τζούμας

Διαβάστηκε 8087 φορές
Περισσότερα σε αυτή την κατηγορία: Ναυπηγική »